Dünya üzerindeki bütün canlılar, yalnızca kendi başlarına var olmaz; yaşadıkları çevredeki canlı ve cansız tüm unsurlarla sürekli bir etkileşim içindedir. Bu etkileşim, yaşamın devamını sağlayan hassas bir denge oluşturur. Her canlının kendine ait bir ekosistemi vardır ve bu ekosistem, ihtiyaçlar ile görevlerin uyum içinde yürüdüğü doğal bir düzen üzerine kuruludur. Doğada hiçbir şey rastgele gerçekleşmez.
Her olayın bir zamanı, her canlının bir görevi ve her ihtiyacın bir ölçüsü vardır.
Bir meyve ağacını düşündüğümüzde bu dengeyi açıkça görebiliriz. Ağaç, güneş ışığıyla buluşur ve fotosentez yaparak hem kendi yaşamını sürdürür hem de çevresindeki canlılar için oksijen üretir. Kökleriyle topraktan su ve mineralleri alır, mevsimlerin ritmine uyum sağlar. İlkbaharda çiçek açar, yazın meyve verir, sonbaharda yapraklarını döker, kışın ise dinlenmeye çekilir. Rüzgâr kuru dallarını budar, yağmur onu besler, toprak köklerini korur. Ağaç, hiçbir zaman yalnızca yaprak çıkarmaya veya yalnızca meyve vermeye odaklanmaz. Hayatının her döneminde yapması gerekeni, gerektiği kadar yapar. İşte bu denge onun ekosistemidir.
Hayvanlar âleminde de aynı düzen görülür. Bir koyun ihtiyacı kadar otlar, gerektiği kadar hareket eder ve kuzusunu ihtiyaç duyduğu ölçüde besler. Doğada aşırı beslenmeden dolayı obez olmuş bir koyun görmek neredeyse mümkün değildir. Aynı şekilde yavrusuna duyduğu sevgi, onun diğer temel ihtiyaçlarını ihmal etmesine neden olmaz. Otlamayı tamamen bırakıp yalnızca yavrusuyla ilgilenmez; ya da sürekli beslenip yavrusunu ihmal etmez. Çünkü doğa, canlılara dengeyi öğretir. Her davranış, yaşamın sürdürülebilirliğini sağlayacak bir ölçü içerisinde gerçekleşir.
Aslında doğadaki bu denge, insan için de önemli bir rehberdir.
İnsan da kendine ait bir ekosistemde yaşar. Ailesi, arkadaşları, mesleği, sağlığı, beslenme düzeni, alışkanlıkları, hedefleri, inançları, güçlü ve zayıf yönleri bu ekosistemin parçalarını oluşturur. Tıpkı doğadaki canlılar gibi insanın da bütün bu alanlar arasında sağlıklı bir uyum kurması gerekir. Çünkü yaşam yalnızca çalışmaktan, yalnızca para kazanmaktan veya yalnızca bir hedefe ulaşmaktan ibaret değildir. İnsan hayatı, birbirini besleyen birçok unsurun bir araya gelmesiyle anlam kazanır.
Ancak insan, doğadaki diğer canlılardan farklı olarak bu dengeyi bozabilecek güçlü arzulara ve sınırsız isteklere sahiptir. Kariyerine aşırı odaklanan biri zamanla ailesini, sağlığını ve sosyal ilişkilerini ihmal edebilir. Bir anne, çocuğuna duyduğu sevgiyi ölçüsüz hâle getirdiğinde eşini, kendisini veya diğer sorumluluklarını geri plana itebilir. Aynı şekilde servet, makam, başarı ya da teknolojiye aşırı bağlılık da insanın yaşamındaki diğer alanların zayıflamasına neden olabilir. Bir alandaki aşırılık, çoğu zaman başka bir alandaki eksikliğin habercisidir.
Doğadaki hiçbir canlı, tek bir görevi uğruna bütün sistemini ihmal etmez. Meyve ağacı fotosentez yapmaktan meyve vermeyi unutmaz; koyun yavrusunu emzirmekten beslenmeyi bırakmaz. Çünkü doğa, sürdürülebilirliğin ancak dengeyle mümkün olduğunu gösterir. İnsan ise çoğu zaman tutkularını ihtiyaçlarının önüne geçirerek kendi ekosistemini dengesiz hâle getirir. Bu dengesizlik önce huzuru, sonra sağlığı, ardından ilişkileri ve en sonunda yaşam kalitesini etkiler.
Gerçek denge, hayatın her alanına hak ettiği kadar yer verebilmektir. Ne eksik ne de fazla… Çünkü doğada olduğu gibi insan hayatında da en değerli ilke, kıvamdır. Kıvam; ihtiyaç ile istek, çalışma ile dinlenme, üretmek ile paylaşmak, bireysel hedefler ile toplumsal sorumluluklar arasında kurulan sağlıklı dengedir. Bu denge korunduğunda insan yalnızca başarılı olmaz; aynı zamanda huzurlu, verimli ve sürdürülebilir bir ilişkilerin de sahibi olur. Doğa bize her gün sessizce bunu öğretmektedir. Önemli olan, bu büyük öğretmeni dikkatle okuyabilmektir.
Bir yanıt yazın